1. YAZARLAR

  2. Burcu Uslu

  3. Taş hastalığına yol açan 7 neden
Burcu Uslu

Burcu Uslu

Yazarın Tüm Yazıları >

Taş hastalığına yol açan 7 neden

A+A-

DOKGUN.YAZARLAR

 

 

Taşlar pek çok faktöre bağlı gelişebiliyor. Üriner sistem taşları; böbrek, üreter ve mesanede oluşuyor; mineral ve asit tuzlarından meydana geliyor. İdrarda bulunan mineraller yoğunlaşarak kristaller halinde çöküyor ve zaman içerisinde büyüyerek taş hastalığını meydana getiriyor. Böbrek taşları pek çok faktöre bağlı gelişebiliyor. Taşlar idrar ile atılamadığı zaman böbreklerden mesaneye kadar idrar yolunun herhangi bir bölgesini etkileyebiliyor. Memorial Sağlık Grubu Medstar Topçular Hastanesi Üroloji Bölümü'nden Op. Dr. Adil Güçlü Güçal, taş hastalığı ve tedavisi hakkında bilgi verdi.

İşte doktor Güçlü Güçal'dan taş hastalığının nedenleri ve tedavi yöntemleri:

İdrar, kristallerin bir araya gelip büyümesini baskılayan kimyasallar içerir. Eğer kristaller yeterince küçük ise idrar kanalından tıkanıklık yapmadan geçer ve fark edilmeden vücuttan atılır. Ancak bu kristaller bir araya gelerek büyür ve taş oluşur ise doğal yolar ile vücuttan atılamaz. Pek çok böbrek taşı girişimsel tedaviler gerektirmez. Sıvı tüketiminin artırılması, ağrı kesici ilaçlar ve taşın düşmesini kolaylaştıran bazı tedaviler ile 5 mm'nin altındaki taşların yaklaşık yüzde 98'i düşürülebilir. Tekrarlayan ağrıya neden olmayan, böbrekte genişleme ve böbrek fonksiyonlarında bozulma yapmayan, 5-10 mm arasındaki taşlar ilaç tedavisi ile takip edilebilir. Eğer bu taşlar 4-6 hafta içinde düşürülemez ise cerrahi müdahale gerekir.

 

Taş hastalığı şu belirtileri verebilir:

*             Yanlarda ve sırtta, kaburgaların altında şiddetli ağrı

*             Karın alt bölgelerine ve kasığa yayılan ağrı

*             Ataklar halinde gelen ve şiddeti değişkenlik gösteren ağrı

*             İdrar yaparken ağrı ve yanma hissi

*             İdrarda pembe, kırmızı, kahverengi renk değişikliği

*             Bulanık ve kötü kokulu idrar

*             Ağrıya eşlik eden bulantı, kusma

*             Devamlı idrara çıkma isteği

*             Normalden daha sık idrara çıkma

*             Enfeksiyon ile birlikte görülen ateş, titreme

*             İdrar miktarında azalma

 

Taş oluşumunu artıran etkenlere dikkat!

*             Orta, ileri yaş

*             Ailede taş hastalığı öyküsü bulunması

*             Az sıvı tüketimi

*             Protein ve tuzdan zengin beslenme

*             Hareketsiz hayat tarzı

*             Aşırı kilo ve obezite

*             Bazı genetik ve inflamatuar hastalıklar

 

Taş hastalıklarında kişiye özel tedavi yöntemleri

• Taş Kırma: Vücut dışından taşa yönlendirilen ses dalgaları şok dalgası adı verilen güçlü titreşimler oluşturarak taşı idrar kanalından dökülebilecek küçük boyutlara parçalar. İşlem 45-60 dakika sürer, idrar yolu enfeksiyonu olan, hamile, kanama eğilimi yaratan hastalık ya da ilaç kullanım öyküsü olan, omurgada şekil bozukluğu bulunan, ileri derecede kilolu, aort genişlemesi olan hastalara uygulanamaz.

• PCNL: Genel anestezi altında yapılır. Böbrek içindeki büyük boyutlu taşların tedavisinde tercih edilen bir yöntemdir. Özel optik sistem ve cihazlar ile sırt bölgesinden yapılan yaklaşık 1 cm'lik bir kesi ile böbreğe ulaşılır ve taş lazer, ultrasonik ve basınçlı taş kırıcı cihazlar ile parçalara ayrılarak vücut dışına alınır. Hastanede kalış süresi 1-2 gündür.

• Kalsiyum Taşları: Bazı idrar söktürücü ilaçlar ve fosfat içeren ilaçlar doktor önerisi ile kullanılabilir.

• Ürik Asit Taşları: Allopurinol etken maddeli bazı ilaçlar kan ve idrardaki ürik asit miktarını düşürerek idrar pH'ını alkali düzeyde tutmada yardımcı olurlar. Bazı durumlarda bu tedavi ürik asit taşlarının erimesini sağlayabilir.

• Struvit Taşları: Bu tür taşlar tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ile tetiklendiğinden dolayı düşük dozda uzun süreli antibiyotik tedavileri struvit taşlarının önlenmesinde kullanılabilir.

• Sistin Taşları: Tedavisi zor olan bir taş türüdür. Normalde önerilenden daha fazla su tüketimi gerekir. Tek başına su tüketiminin yeterli olmadığı durumlarda idrardaki sistin miktarını kontrol altına alan ilaç tedavileri uygulanabilir.

Taş oluşumunu engelleyen beslenme alışkanlıkları

En sık görülen böbrek taşları beslenme ile ilişkili olan kalsiyum ve ürik asit taşlarıdır. Yeterli su tüketimi böbrek taşlarının oluşumunu engellemek için en etkili yöntemdir. Ayrıca bazı yiyeceklerden kaçınarak böbreklerde taş oluşumu engellenebilir. Bunun için tuz (sodyum) azaltılmalı, et ve alkollü içecekler az tüketilmeli, oksalat içeren gıdaların (çilek, ıspanak, çikolata ve çikolatalı içecekler yemişler, çay, kahve, soya sosu ve içecekleri)tüketimi sınırlanmalıdır. Gün içerisinde yeterli miktarda sıvı tüketilmeli ve fiziksel aktivite yapılmalıdır. Genel kanının aksine süt ve süt ürünleri tüketiminin (kalsiyum metabolizmasını bozan hastalıklar dışında) taş oluşumunu artırıcı etkisi bulunmamaktadır.

Bu yazı toplam 386 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar