1. YAZARLAR

  2. Burcu Uslu

  3. Sosyal devlet ve "babalık" gerçeği
Burcu Uslu

Burcu Uslu

Yazarın Tüm Yazıları >

Sosyal devlet ve "babalık" gerçeği

A+A-

Babanın evin geçimini sağladığı, annenin ise ev işleri ve çocuk bakımıyla ilgilendiği tabusu yıkılıyor.

Bu cümleyi Almanya'da yapılan bir araştırmayı okuduktan sonra kendi kendime söyledim. Sonra aynı konu üzerine Türkiye'de yapılan araştırmaları irdeledim, bu tabunun bizde hüküm sürdüğünü gördüm. Önce Almanya'ya bakalım..

 Almanya Ekonomi Enstitüsü(IW) tarafından yapılan araştırmada, ülkedeki babaların çocuklarıyla meşgul olarak geçirdikleri sürede önemli bir artış kaydedilmiş. Araştırmaya göre, babaların çocuklarıyla geçirdiği süre 1997'de haftada ortalama 14 saat iken, bu oran 2018'de 26 saate yükselmiş. Çocukların 0-3 yaş dönemleri arasında ise bu oran 29 saate çıkıyor. Diğer yandan çocuk bakımına ayrılan süreler konusunda annelerle babalar arasında hâlâ büyük bir fark gözleniyor. Almanya'da annelerin çocuklarına ayırdığı süre ise 64 saat. Söz konusu araştırmayı yapan IW, babaların çocuklarına daha fazla zaman ayırmasında en önemli etken olarak, her iki ebeveynin iş hayatına ara verebilmesi durumunda çocuk bakımında yasal olarak tanınan izin süresinin 12 aydan 14 aya çıkarılmasını gösteriyor. Bu uygulama ile yeni çocuk sahibi olan anne-babaların belirli bir sürede işlerine tamamen ara vererek, zamanlarını çocuklarına harcamalarına ve bu esnada aylık kazançlarının önemli bir bölümünü almaya devam etmesini sağlıyor. Araştırmada kadınlar ile erkekler arasında gelir farkı nedeni ile kadınların ortalama 10 ay, erkeklerin ise sadece 2 ay bakım izni aldığına dikkat çekiliyor. Babaların bakım izni uygulamasından daha uzun süre yararlanmalarının kadın-erkek eşitliğini de güçlendireceğine vurgu yapılan araştırmada, bu uygulamadan faydalanan çocuk sahibi erkeklerin sayısı 2015 yılında 326 bin iken, 2018'de bu sayı 433 bine yükseldiği belirtiliyor.

***

Gelelim Türkiye'de babalar üzerine yapılan araştırmaya. Anne Çocuk Eğitim Vakfı'nın (AÇEV), Türkiye'de babaların çocuk gelişimindeki rolüyle ilgili 51 ilden 3235 baba ile yüz yüze görüşerek yaptığı araştırmaya göre babaların yüzde 91'le ezici çoğunluğu hâlâ çocuk bakımını annenin görevi olarak kabul ederken, babaların özellikle 0-3 yaş çocukların fiziksel bakımında yeterli sorumluluk üstlenmediği görülüyor.

Babaların en az katıldığı bakım; çocuğu tuvalete götürmek, altını değiştirmek ve tırnaklarını kesmek olarak öne çıkıyor. Çocuğunu "sık sık" ve "her zaman" uykuya yatırdığını söyleyen babaların oranı ise yüzde 51.

Araştırmada çalışma yaşamında babalık izni kullanıp kullanmamak babalığı etkileyen önemli bir değişken olarak ortaya çıkmış. Katılımcı babalardan, ücretli/maaşlı olarak çalışanları yüzde 44'ü babalık izni kullandığını belirtmiş. Babalık izni kullanılmamasında en öne çıkan nedenler, bilgi eksikliği ve iş yerlerinin bu izni vermeyişi!

Ülkemizde yasal olarak kamu çalışanının babalık izin hakkı 10 gün iken, İşçi Kanunu'na tabi olarak çalışan babanın izin hakkı 5 gün. Sözleşmeli çalışan 4/B'li personele ise eşinin doğum yapması durumunda sadece 2 gün babalık izni veriliyor.

Avrupa Birliği ülkelerinde babalara verilen toplam ücretli iznin ortalama süresi 43 iken, bu rakam ülkemizde maalesef 6'da kalıyor.

Toplumsal yaşamı ekonomik büyüme üzerinden açıklama eğiliminde olan Türkiye gibi ülkelerde, ebeveynlerin evin geçimi ve çocuk bakımına dair özgür seçimler yapmaması bence devletin tanıdığı sosyal hakların eşit olmamasından kaynaklanıyor.

Doğum öncesi ve sonrasındaki ücretli izinlerin artırılması ve her iki ebeveyne yönelik dönüşümlü izinlerin düzenlenmesi babaların çocuklarına bakma oranını daha da yükseltecektir.

Bu yazı toplam 491 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar