1. YAZARLAR

  2. Harun A. Altuntaş

  3. Balkan Müziği'nin Prensi ve Çetnikler
Harun A. Altuntaş

Harun A. Altuntaş

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Balkan Müziği'nin Prensi ve Çetnikler

A+A-

Adı: Goran Bregoviç. Kendisine "Balkan Müziği'nin Prensi" deniyor. Bosnalı Sırp-Hırvat kırması. Besteci, gitarist ve şarkıcı. 22 Mart 1950'de Saraybosna'nın başkenti Bosna-Hersek'te, dediğimiz gibi Sırp bir baba ve Hırvat bir anneden dünyaya gelmiş.

69 yaşındaki şarkıcı; başta Ederlezi parçasıyla parlamış. Ederlezi aslında bizim de çok iyi bildiğimiz Türkçe'siyle "Hıdrellez"in Slavcası. Goran Bregoviç, bizim de uzak olmadığımız Balkan müziğini; yani Sırp, Hırvat, Arnavut, Boşnak, Rumen, Rum ve Türk müziğinin karışımını çok iyi biliyor ve onu çok iyi yorumluyor.

Babası Yugoslav Halk Ordusu'nda subaydı. Anne ve babası boşanınca annesi ile birlikte Saraybosna'da yaşadı. Kendisini Yugoslav olarak tanımlayan Goran Bregoviç, konservatuvardaki klasik keman eğitimi almakta iken, yetenekli olmadığı farz edilerek 16 yaşındayken ikinci sınıfta okuldan atılması sebebiyle eğitimi yarım kaldı. Annesi ona ilk gençlik yıllarında gitar alana kadar arkadaşları müzik konusunda onu eğitti. Goran Bregoviç iyi bir sanat okuluna kayıt olmak istedi. Ancak teyzesinin annesine müdahalesiyle teknik liseye yazdırıldı. Mercedes marka arabası ile okula çarptı ve kısa zamanda bu okuldan da atıldı. Ardından dil okuluna gitmeye başladı ve okuldaki Bestija müzik grubunda gitar çalmaya başladı. 16 yaşına geldiğinde annesi onu yalnız bıraktı. Kendine bakmak zorundaydı. Konjicte bir barda gitar çaldı, inşaatlarda çalıştı ve gazete satarak karnını doyurdu.

Bestija müzik grubunda kendini gösterdiğinde Bosnalı Hırvat şarkıcı Zeljko Bebek onu Kodeksi grubuna bas gitar çalması için davet etti. Goran Bregoviç memnuniyetle kabul etti.

Birkaç ay içinde Goran Bregoviç bas gitardan gitar liderliğine geçti. 1970 yazında Kodeksi grubu Goran Bregovic, Zeljko Bebek, Zoran Redzic ve Milic Vukašinovic'ten oluştu. Bunların hepsi ileride Bijelo Dugme'nin üyeleri oldular. Zamanında Led Zeppelin, Black Sabbath'tan çok etkilenmişlerdi. Gruba bu tarz müziği onlardan çok etkilenen Milic Vukasinovic bulaştırmıştı. 1970 yılında Zeljko artık grupta ihtiyaç duyulmadığından ayrıldı. 1970 yılının sonunda Goran'ın annesi ve Zoran'ın abisi Napoli'den onları alarak Sarajevo'ya geri döndüler.

1971 sonbaharında Goran üniversiteye girdi ve felsefe ve sosyoloji okumaya karar verdi. Kısa zamanda buradan da ayrıldı. Milic Vukasinovic, Londra'dan dönmüştü. Goran ve Zoran, "Jutro" adlı bir grupta çalıyordu. Grup ileriki yıllarda çok değişti ve 1 Ocak 1974'te "Bijelo Dugme" olarak ismini değiştirdi. Bijelo Dugme 1970'lerin ortaları ile 1980'lerin sonuna kadar Yugoslavya'nın en meşhur rock grubu olacaktı.

"Birjeo Dugme" grubu dağılmaya başlayınca Goran film müzikleri dünyasına gidi. İlk olarak 1978 yılında yönetmen Mica Milosevic'in Nije Nego filmiyle dikkatleri üzerine çekti. İkinci projesini Emir Kusturica'nın Çingeneler Zamanı ile yaptı. Hem film hem müzikler çok başarılı oldu. Goran ve Emir'in ortaklığı bir sonraki film olan Arizona Rüyası'nda da devam etti. Bir sonraki önemli projesi Kraliçe Margort filminde oldu. Film 1994 Cannes Film Festivali'nden 2 ödül aldı. Bir sonraki yıl Goran'ın müziklerini yaptığı Underground Altın Palmiye'yi kazandı.

Goran'ın müzik kariyeri Balkanlar'daki geleneksel çok sesli müzik ile popüler müziğin birleşimi ile Güney Slav ve Romen temaları üzerine devam etti. Bunun sonucunda Doğu Avrupa'da çok popüler oldu.

1997 yılında Sezen Aksu ile Düğün ve Cenaze albümünü yaptı. Bundan sonraki albümlerinde birçok ünlü şarkıcı ile karışık albümler yaptı. 1999 yılında Yorgo Dalaras ile Thessaloniki-Yannena with Two Canvas Shoes adlı albümü yaptı. 1999 yılında Polonyalı ünlü şarkıcı Kayah ile "Kayah i Bregovic" albümünü çıkardı. Albüm Polonya'da 650 bin satarak bir rekor kırdı.

2005 yılında ise Bijelo Dugme ile 3 büyük konser verdi. Sarajevo, Belgrad Zagrep'de yapılan konserlerin her birini yüzbinden fazla kişi izledi.

Goran Bregoviç 1993 yılında uzun süre arkadaşlık ettiği Dzenana Sudzuka ile evlendi. Ema, Una, Lulu adlarında 3 kız çocuğu babası olacaktı. Bir de Zeljka adında evlilik dışı bir çocuğu oldu.

Balkanlı Bregoviç, Türkiye'de de çok sevildi. Sezen Aksu ile ülkemizde bir dizi konser verdi. Can Dündar'ın Mustafa filminin müziklerini de Goran Bregoviç yaptı.

Onun Türkiye'de en tutulan parçası Kalashnikov (bildiğimiz Kaleşnikov) dilden dile dolaştı. Ancak bu Kalashnikov parçasının hüzünlü bir öyküsü vardır. Saray Bosna'da binlerce Boşnak, Sırplar tarafından katledilirken özellikle Goran Bregoviç'in Kalashnikov parçası çalınıyor, bu müzik Sırp çeteleri Çetniklerin ağzından düşmüyordu. Parça çok güzel, ancak çok kötü çağrışımlar da yapıyor.

Bu yazı toplam 914 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar